กระบวนการเตรียมการทดสอบมาตรฐานผู้ให้รหัส ICD ในประเทศไทย ในส่วนของสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติร่วมกับสำนักนโยบายและยุทธศาสตร์ กระทรวงสาธารณสุข ได้ดำเนินการด้านที่เป็นรายละเอียดทุกๆด้านเสร็จแล้ว เช่น หัวข้อที่จะทำการทดสอบ ตัวข้อสอบทั้งหมด วิธีการประเมิน เกณฑ์การประเมิน ฯลฯ เหลือเพียงขั้นตอนสุดท้ายคือการกำหนดวันเวลาที่จะเปิดรับสมัครสอบและดำเนินการสอบ ซึ่งคาดว่า น่าจะเปิดรับสมัครสอบในช่วงปลายปีนี้ และวันเวลาทดสอบน่าจะเป็นช่วงปลายปี พ.ศ. 2549

การทดสอบครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อช่วยให้ประเทศไทยมีผู้ให้รหัสที่ได้มาตรฐานสูง นอกจากจะเป็นการยกระดับวิชาชีพผู้ให้รหัสทางการแพทย์แล้ว ยังจะทำให้โรงพยาบาลต่างๆมั่นใจต่อความสามารถของผู้ให้รหัส กระทรวงสาธารณสุขและสำนักงานประกันสุขภาพแห่งชาติ ก็สามารถกำหนดตำแหน่งทางวิชาชีพที่สูงขึ้นกับผู้ให้รหัสได้

ในการทดสอบมาตรฐานระดับประเทศ ย่อมมีการตั้งเกณฑ์การประเมิน และระดับความสามารถที่ผู้เข้าทดสอบต้องแสดงให้เห็นว่า สมควรได้รับการรับรองมาตรฐาน จึงอาจมีผู้ที่เข้าทดสอบบางท่านยังไม่ผ่านเกณฑ์ขั้นต่ำที่กำหนดไว้ ไม่ผ่านการรับรองในรอบแรก ซึ่งถึงแม้จะยังสอบไม่ผ่าน ก็สามารถเข้ารับการทดสอบครั้งต่อๆไปได้ ไม่จำกัดจำนวนครั้ง อย่างไรก็ตาม การเตรียมตัวให้พร้อมรับการทดสอบน่าจะเป็นวิธีป้องกันการสอบไม่ผ่านที่ดีกว่า การไปสมัครสอบใหม่ โดยแนวทางการเตรียมตัวรับการทดสอบได้แก่

• - ฝึกฝนการเปิดหนังสือ ICD-10 และ ICD-10-TM ให้คล่องแคล่ว ใช้เวลาไม่มาก เพราะในการทดสอบจะมีเวลาให้ทำข้อสอบไม่มากนัก ถ้าเปิดหนังสือไม่คล่องหรือใช้เวลาในการเปิดหนังสือนานเกินไป อาจทำข้อสอบไม่ทัน
• - เพิ่มพูนความรู้เรื่องศัพท์แพทย์ โดยฝึกจากงานที่ทำอยู่ในปัจจุบัน โดยต้องทำความเข้าใจชื่อโรคทุกโรคที่ให้รหัสไป ว่าเป็นโรคอะไร เกิดขึ้นที่อวัยวะไหน เป็นชนิดอะไร ต้องทำความเข้าใจชื่อการผ่าตัดทั้งหมดที่ให้รหัสไป ว่าเป็นการผ่าตัดที่อวัยวะไหน เป็นการผ่าตัดประเภทใด ชนิดไหน ทั้งนี้ ควรมีพจนานุกรมศัพท์แพทย์ดีๆไว้ติดตัวเพื่อฝึกหัด อย่างน้อย 2-3 เล่ม และฝึกเปิดพจนานุกรมเสมอ
• - เตรียมคัดเลือกหนังสือที่จะนำติดตัวเข้าไปในห้องสอบ โดยการสอบครั้งนี้ จะอนุญาตให้ผู้เข้าสอบทุกคนนำหนังสือทุกประเภทที่อยากใช้ติดตัวเข้าไปเปิดหาข้อมูลในห้องสอบได้ แต่ไม่อนุญาตให้พูดคุยหรือโทรศัพท์ถามคนอื่นๆ จึงควรเลือกหนังสือที่ตัวเองคิดว่าใช้ค้นหาข้อมูลได้ถูกต้องและว่องไว เอาไว้ก่อนล่วงหน้า เช่น เลือกพจนานุกรม อังกฤษ-ไทย ดีๆ 1 เล่ม พจนานุกรมศัพท์แพทย์ อังกฤษ - อังกฤษ 1 เล่ม พจนานุกรมศัพท์แพทย์ อังกฤษ - ไทย อีก 1 เล่ม ตำรารูปภาพอวัยวะต่างๆ 1 เล่ม

แนวทางการเตรียมตัวรับการทดสอบมาตรฐานผู้ให้รหัส ICD ยังมีอีกหลายข้อ ได้แก่

• - ทบทวนลักษณะการทำงานให้รหัสโรคในปัจจุบันว่า ได้ทำงานครบถ้วนตามมาตรฐานหรือไม่ เพราะในการสอบครั้งนี้ ส่วนใหญ่เป็นการวัดว่าผู้ให้รหัสสามารถทำงานได้ครบถ้วนตามมาตรฐานขององค์การอนามัยโลกหรือไม่ ดังนั้น หากใครยังทำงานไม่ครบตามมาตรฐาน เช่น ให้รหัสโรคไม่ครบทั้ง 5 หลัก ยังไม่ให้รหัส Morphology code ของมะเร็ง ใช้รหัสเสริมต่างๆของ ICD ไม่เป็น ฯลฯ ก็จะต้องรีบกลับไปฝึกฝนให้ชำนาญ โดยวิธีฝึกฝนที่ดีที่สุดคือการฝึกในระหว่างการทำงานนั่นเอง
• - ใครที่ยังไม่เคยปรึกษาถามข้อมูลเพิ่มเติมจากแพทย์ ว่าชื่อโรคที่แพทย์เขียนนั้นขาดตกบกพร่องอย่างไร ก็ต้องเริ่มพูดคุยกับแพทย์แล้ว เพราะในการทดสอบครั้งนี้ มีหลายหัวข้อที่ตั้งโจทย์ว่าแพทย์สรุปโรคไม่ครบ ใช้คำเรียกชื่อโรคไม่ดี แล้วถามผู้ให้รหัสโรคว่า คำที่แพทย์เรียกชื่อโรคนี้ ไม่ดีอย่างไร ให้อธิบายหรือให้เสนอแนะต่อแพทย์ว่า แพทย์ควรเพิ่มรายละเอียดการวินิจฉัยโรคในแต่ละคำอย่างไร ดังนั้น หากใครไม่เคยนำข้อมูลไปปรึกษากับแพทย์จะคิดไม่ออกว่า จะตอบคำถามเหล่านี้อย่างไร
• - อ่านหนังสือ Standard coding guideline ที่อยู่ในชุด ICD-10-TM เล่มที่ 5 ให้ละเอียดถี่ถ้วน เพราะข้อสอบหลายข้อตั้งโจทย์ปัญหาในลักษณะเดียวกับ Standard coding guideline ดังนั้น ผู้เข้าทดสอบจึงควรศึกษาให้ดี ทำความเข้าใจกรณีต่างๆที่เขียนไว้ใน Standard coding guideline แต่ไม่ต้องท่องจำ เพราะเวลาสอบจะให้เปิดหาในหนังสือ Standard coding guideline ได้ เพียงแต่ว่า ถ้าเปิดหาเจอแต่อ่านไม่รู้เรื่อง(เพราะไม่เคยศึกษาให้เข้าใจ) ก็จะทำโจทย์ทดสอบไม่ผ่าน
• - ฝึกการเลือกรหัสโรคหลัก โรคร่วม โรคแทรก โรคอื่นๆ ให้แม่นยำ และควรเข้าใจด้วยว่า บางครั้งรหัสโรคหลัก อาจไม่ตรงกับคำวินิจฉัยโรคหลักของแพทย์ก็ได้ โดยเฉพาะในกรณีที่กำหนดไว้ในกฎของการให้รหัสต่างๆ หรือกำหนดไว้ใน Standard coding guideline
• - เข้าร่วมประชุมฟื้นฟูวิชาการด้านการให้รหัส ICD ซึ่งจะมีการจัดอบรมฟื้นฟูวิชาการในสำนักนโยบายและยุทธศาสตร์ ตั้งแต่ช่วงปลายปีนี้ไปจนถึงต้นปีหน้า หลายครั้ง หรืออาจเข้าร่วมงานประชุมวิชาการ TMI ในช่วงปลายปีนี้ ณ จังหวัดเชียงใหม่
• - อย่าลืมทบทวนการเลือกสาเหตุการตาย เพราะในการทดสอบครั้งนี้ มีโจทย์ที่เกี่ยวข้องกับการเลือกรหัสสาเหตุการตายหลายข้อ

ทั้งหมดนี้ ขอให้ยึดแนวทางไม่ประมาท และเตรียมตัวให้พร้อม ก็น่าจะทำให้สามารถสอบผ่านได้ไม่ยากนัก ซึ่งถ้าสอบผ่านก็จะได้ประกาศนียบัตรรับรองความสามารถจากทางกระทรวงสาธารณสุข และภูมิใจในความสำเร็จ

ความรู้พื้นฐานเพื่อการเตรียมสอบมาตรฐานผู้ให้รหัส

แนวทางการเตรียมตัวรับการทดสอบมาตรฐานผู้ให้รหัส ICD ส่วนที่เกี่ยวกับความรู้พื้นฐาน ยังมีอีกหลายข้อ ได้แก่

• - ศัพท์ภาษาอังกฤษ ส่วนที่ไม่ใช่ศัพท์แพทย์ เป็นศัพท์ในส่วนของหนังสือ ICD ที่พบในดรรชนีเล่มที่ 3 หรือในหนังสือเล่มที่ 1 ซึ่งหลายคนยังอ่านไม่ค่อยเข้าใจ เช่น due to, complicating pregnancy, resulting in, Undetermined intent รวมทั้งคำอธิบายต่างๆที่อยู่ในบทต่างๆของหนังสือเล่มที่ 1 บางคนยังไม่เคยอ่านและตีความทำความเข้าใจกับมันสักทีหนึ่ง ถึงเวลาแล้วที่ต้องอ่านทำความเข้าใจทุกอย่างที่ไม่เคย
• - ศัพท์แพทย์ต่างๆ โดยเฉพาะคำที่เราไม่เข้าใจ ให้ฝึกค้นหาศัพท์แพทย์ที่ตัวเองไม่เข้าใจให้คล่อง เพราะในการทดสอบครั้งนี้ มีหลายหัวข้อที่จะยกศัพท์แพทย์ที่ไม่ค่อยได้ใช้ขึ้นมา แล้วถามความหมายว่า มันแปลว่าอะไร โดยให้ตอบเป็นคำตอบสั้นๆ จึงต้องฝึกฝนให้คล่องว่าจะตอบคำถามเหล่านี้อย่างไร ควรจะนำหนังสือเล่มไหนเข้าไปสอบด้วย (ควรเป็นหนังสือเล่มที่เราใช้ค้นหาศัพท์ได้เสมอ และใช้บ่อยๆจนคล่อง)
• - Anatomyต้องทบทวนตำแหน่งของอวัยวะต่างๆ ให้แม่นยำ โดยอิงตามระบบของหนังสือ ICD-10 เล่มที่ 1 ข้อสอบหลายข้อตั้งโจทย์ปัญหาถามว่าโรคนี้เกิดขึ้นกับอวัยวะใด น่าจะอยู่ในบทไหนของ ICD หรือถามว่า การผ่าตัดแบบนี้ เป็นการทำผ่าตัดของอวัยวะใด ถ้าจำตำแหน่งตาม Anatomy ได้ ก็จะตอบคำถามได้เลยจากความจำของเรา โดยไม่ต้องเสียเวลาไปเปิดหาคำตอบ
• - ฝึกการเลือกรหัสโรคหลัก โรคร่วม โรคแทรก โรคอื่นๆ ให้แม่นยำ และควรเข้าใจด้วยว่า บางครั้งรหัสโรคหลัก อาจไม่ตรงกับคำวินิจฉัยโรคหลักของแพทย์ก็ได้ โดยเฉพาะในกรณีที่กำหนดไว้ในกฎของการให้รหัสต่างๆ หรือกำหนดไว้ใน Standard coding guideline
• - พยาธิวิทยา ทำให้มั่นใจเรามีความเข้าใจลักษณะสาเหตุของการเกิดโรคในรูปแบบต่างๆ โดยเฉพาะสาเหตุของโรคที่พบบ่อย และสอดคล้องกับบทต่างๆของ ICD เช่น โรคติดเชื้อ เนื้องอกมะเร็ง ความพิการแต่กำเนิด การบาดเจ็บ
• - การเลือกคำหลัก ทบทวนเรื่องการเลือกคำหลักในการค้นหารหัสโรคและรหัสผ่าตัดให้แม่นยำเพราะในการทดสอบครั้งนี้ ถ้าเลือกคำหลักได้แม่นยำรวดเร็ว จะทำให้ทำข้อสอบได้ภายในเวลา